در رابطه با ازدواج موقت اظهارنظرهاي گوناگوني مطرح ميشود و هر كسي نظر متفاوتي دارد. برخي طرح آن را در سطح جامعه واجب و برخي ديگر حرام ميدانند. در اين ميان بهدليل سوء استفادههاي حزبي از اين موضوع و انگزدن برخي احزاب به كارشناسان اجتماعي و ديني، كمتر كارشناسي جرئت اين را دارد كه اين موضوع را در سطح جامعه مطرح كند. حالا با توجه فضاي بهوجود آمده، طرح ازدواج موقت در جامعه حرام است
يا مباح يا واجب؟
خداوند در آيه 31 سوره توبه ميفرمايد: «اتخذوا احبارهم و رهبانهم اربابا من دون ا......» اين آيه در مورد يهود و نصاراست كه علماي خودشان را به جاي خداوند متعال، ارباب و خدا قرار دادهاند.
امام صادق عليه السلام ميفرمايد كه مردم نه براي اينها نماز ميخواندند و نه روزه ميگرفتند، اما علماي اينها يك چيزي را به دين نسبت ميدادند و پيروان آنها هم قبول ميكردند. خداي تعالي همين را ربوبيت براي غير خود ميشمارد.
امروزه در عالم، علوم انساني دارد عمل مكلفين را مشخص ميكند و در حوزه اعمال مكلف، صحبت ميكند. كسي كه در حوزه اعمال مكلف، اظهارنظر ميكند، در حقيقت دارد ميگويد: «الست بربكم» و كسي هم كه اجرا ميكند، دارد ميگويد: «قالوا بلي».
امروزه دنياي غرب مرتب ميگويد: «الست بربكم» و همه جوامع از جمله خود ما داريم «قالوا بلي» ميگوييم. علت آن هم اين است كه علما پايشان را از حدود علم عقب ميگذارند و از همين بابت، از علوم انساني كنار ميكشند و علوم انساني دارد اعمال مكلفين را معين ميكند، در حاليكه اديان بايد اين كار را انجام دهند.
امروزه هر كارخانهاي محصولي را توليد ميكند، كاتالوگ آن را هم خودش مينويسد. اين اظهار نظر مرحوم مهدي عراقي بود. مرحوم عراقي ميگفت سازنده هر كالايي در همه كارخانههاي جهان، كاتالوگ و طريقه مصرف آن كالا را هم خودش مينويسد.
ما چرا نبايد اين حق را براي خداوند قايل باشيم؟ خدا بايد بگويد اين انساني كه من خلق كردهام، چطور كار كند و چه كاري انجام دهد. چون خودش انسان را ساخته است، چرا ما اين حقي را كه براي همه كارخانهها قايل شدهايم، براي خدا قائل نشويم؟
مرحوم عراقي عنوان ميكند كه ما به كاتالوگ انسان ميگوييم دين و اين دين است كه بايد بگويد انسان چگونه عمل كند.
ازدواج موقت هم يكي از بخشهاي همين كاتالوگ است. اين موضوع هم مثل چهار ركعت نمازي است كه ميخوانيم و سئوال نميكنيم كه چرا بايد چهار ركعت بخوانيم.
من نميدانم چرا ما در اين موضوع اينقدر دست و پايمان را گم كردهايم كه در بيانكردن حكم خداوند ميگوييم كه آيا حرام است يا حلال است يا...
اصل اين سئوال شما جاي اشكال دارد. مگر بيان احكام الهي واجب نيست، مگر امر به معروف و نهي از منكر واجب نيست؟
اگر نهي از ازدواج موقت موجب اين شده باشد كه يك دختر و پسر مسلمان چندين دوست غيرهمجنس داشته باشند و با افراد متعدد در ارتباط جنسي باشند، آن وقت چه كسي جواب اين چالش را ميدهد؟

موضوع اين است كه آيا ازدواج موقت در دين، بهعنوان يك ضرورت و مسئلهاي كه بايد در جامعه جاري و ساري باشد مطرح شده است يا اينكه دين ازدواج موقت را در شرايط خاص و براي برخي از افراد ميداند؟
شما فرض كنيد دين نبود، عقل كه هست. عقل ميگويد كه ازدواج دائم، انتخاب شريك زندگي براي همه عمر يك انسان از لحظه انتخاب است و عقل ميگويد كه شريك دائم زندگي مختصات خودش را دارد. هر انساني با هر مسلكي قبول ميكند كه اطفاي غريزه جنسي، هدف اصلي از انتخاب شريك زندگي نيست.
يعني اگر كسي بگويد كه من براي اينكه شهوت ديوانهام نكند و براي من مشكلات بهوجود نياورد، براي خودم شريك زندگي در طول عمرم را انتخاب ميكنم؛ عقل ميگويد كه صحيح نيست كه آدم براي رفع مسايل و مشكلات روزانه خود شريك دائم خود را
انتخاب كند.
شريك دائمي زندگي خصوصيات خودش را ميخواهد. امروزه در كشور ما بسياري از جوانان كه متشرع هم هستند، شريك دائم زندگي خود را در شرايطي انتخاب ميكنند كه بيشتر به فكر رفع نيازهاي روزمره خود هستند.
همين شرايط باعث ميشود تا چنان شتابي در انتخاب شريك دائم زندگي خود كنند كه بعد از اطفاي شهوت، ميگويد كه من انتخاب درستي نكردهام.

به هرحال ما جامعهاي ديني داريم كه تفاوتهاي بنيادي با جامعه غربي دارد و بهنظر ميرسد جامعه اسلامي براي اطفاي غرايز جنسي افراد، خانواده را در نظر گرفته است. در حالتيكه شما ميفرماييد ترسيم جامعه اسلامي چه ميشود؟
در صدر اسلام هم خانواده بوده و هم غلام و كنيز. الان كه غلام و كنيز نيست و تنها راه ارضاي جنسي حلال، ازدواج است و اگر تنها راه ازدواج، دائم باشد يعني جنون جامعه. آن كسي كه چنين حكمي ميدهد و ازدواج موقت را ممنوع ميكند ديوانه است؛ البته به خليفه دوم جسارت نميكنم، اما كسي كه تنها راه اطفاي جنسي كه امري آني است و نياز لحظهاي است را ازدواج دائم قرار ميدهد، هيچ شناختي از جامعه بشري ندارد.
وقتي شما به مسافرت ميرويد و ميخواهيد در بين مسير، غذا ميل كنيد آيا براي خوردن يك وعده غذا در مسير سفر، خانه ميسازيد يا اينكه چادري موقتي برپا ميكنيد تا براي لحظهاي كوتاه سرپناه داشته باشد؟ انتخاب شريك زندگي و ازدواج دائم مانند خانه ساختن است و چادر زدن در بين مسير، سفر مانند ازدواج موقت است.
اين شرايط عقلي هر جامعهاي است، اما جامعه غرب نوع ارتباطات خود را رها شده و بدون هيچ قانون و محدوديتي بنا ميكنند و تكليف فرزند و خيلي از مسايل ديگر مشخص نميشود. جامعه اسلامي از شرايط عقلي انساني جدا نيست و احكام اسلامي براساس شرايط واقعي و عقل طراحي شده است، پس جامعه اسلامي اطفاي نيازهاي جنسي را در ازدواج ميداند، اما فراموش نكنيم كه ازدواج موقت هم نوعي ازدواج است. قوالههاي ازدواج در قديم به شكلي بود كه براي ازدواج موقت جايي مشخص داشت. نوشته بودند ازدواج و جلوي اين كلمه يك خط كشيده بودند و بالاي آن خط نوشته بودند دائم و پايين آن نوشته بودند موقت. بعد از پيروزي انقلاب براي اينكه بعضيها حرمسرا تشكيل ندهند، بزرگان آمدند گفتند قواله ازدواج را از آن حالت خارج كنند.
نتيجه غير قانوني كردن ازدواج موقت اين شد كه برخي جوانان امروز ما دوست پسر و دوست دختر دارند. اين يعني اينكه ما از ضررهايي فرار كرديم و به ضررهاي بسيار بدتر گرفتار شديم.
حالا موضوعي كه من ميخواهم بگويم اين است كه آيا اين دختر و پسري كه چنين وضعيتي دارند، آيا ميتوانند با نماز آشتي كنند؟
در حاليكه «إنّ الصلوه تنهي عن الفحشاءِ و المنكر» به اين نكته بايد توجه كنيم، همانطور كه نماز انسان را از فحشا و منكر دور ميكند، فحشا و منكر نيز انسان را از نماز دور ميكند. نميرويم ريشه يابي كنيم كه چرا عده زيادي نماز نميخوانند.
فكر ميكنيم اينها حمد و سوره بلد نيستند در حاليكه بهخاطر منكري كه بين برخي از جوانان هست، نماز از اينها دور ميشود.

شما ازدواج موقت را راهكار مناسبي براي عبور از بحران جنسي براي جوانان ميدانيد. اين مسئله در جامعه ما شايد براي پسرها مورد پذيرش قرار گيرد، اما آيا شما براي دخترها هم اين موضوع را راهكاري براي عبور از بحران جنسي ميدانيد؟
مگر شهوت، دختر و پسر ميشناسد؟ اگر به دختر هم بگوييد كه تنها راه اطفاي شهوت آني او انتخاب شريك دائم زندگي است، دختر هم در انتخاب شريك دائم زندگياش تعجيل ميكند و بدون تعمق و تدبر ازدواج ميكند. آنوقت بعد از مدتي كوتاه كه نياز آنياش برطرف شد، احساس ميكند كه اين شوهر به درد او نميخورد. اما وقتي دختر و پسر نياز آني خود را برطرف كرده باشند، آنوقت ميروند تا عاقلانه انيس و مونس خود را انتخاب كنند.

با مسئله بكارت چه بايد كرد. جامعه ما نميپذيرد كه دختران قبل از ازدواج دائم، بكارت خود را از دست بدهند.
پيغمبر اسلام (ص) اولين همسري كه داشت باكره نبود و پيغمبر شوهر دوم حضرت خديجه بود. وقتي اين مسايل كوچك را بزرگ ميكنيم، لازمه آن اين است كه مسايل بزرگي را هم كوچك كنيم.

آيا در اسلام توصيهاي براي باكره ماندن دختران تا زمان ازدواج دائم شده است يا نه؟
باكره ماندن دختر يك ارزش است و اگر كسي باعث ازاله بكارت دختري شد، بايد هزينه سنگيني بدهد. شكي در اين نيست، اما براي حفظ اين ارزش، آيا بايد خودمان را گرفتار مسئله طلاق كنيم كه به خودمان و جامعه آسيب برسانيم؟ عقل ميگويد كه بين بد و بدتر، بايد بد را انتخاب كرد.
بله، ايدهآل اين است كه دختر در سن مناسب شريك دائم زندگياش را درست انتخاب كند، در حاليكه باكره است، اما نبايد به دخترمان شرايطي را تحميل كنيم كه زندگي او «لايموت فيها و لا يحيي» شود. يعني نه آبروي او اجازه ميدهد كه از يك زندگي و شوهر نامناسب رها شود و نه در اين زندگي و در كنار اين شوهر ميتواند زندگي كند. به نظر بنده در اين شرايط ازدواج موقت بهتر است از موقتا ازدواج